Οι μικρές επιχειρήσεις στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν σημαντικές φορολογικές αλλαγές το 2024 και το 2025, οι οποίες επηρεάζουν τη λειτουργία, τη συμμόρφωση και τη φορολογική τους επιβάρυνση. Παρακάτω παρουσιάζονται οι κυριότερες:

Φορολογικές Ελαφρύνσεις

• Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος: Από το 2025, καταργείται πλήρως το τέλος επιτηδεύματος για ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και εργαζόμενους με «μπλοκάκι», προσφέροντας ετήσιο όφελος έως 650 ευρώ.
• Μείωση ασφαλιστικών εισφορών: Από την 1η Ιανουαρίου 2025, μειώνονται οι ασφαλιστικές εισφορές κατά μία ποσοστιαία μονάδα, με το 0,5% να αφορά τις εισφορές των εργαζομένων και το 0,5% τις εργοδοτικές εισφορές στον κλάδο υγείας.
• Κίνητρα για έρευνα και καινοτομία: Επεκτείνονται τα κίνητρα για δαπάνες επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας, με υπερ-εκπτώσεις που μπορούν να φτάσουν έως και 315% για μικρομεσαίες επιχειρήσεις έντασης γνώσης.

Υποχρεώσεις Ψηφιακής Συμμόρφωσης

• Υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση: Από το 2025, όλες οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να εκδίδουν τιμολόγια αποκλειστικά μέσω της πλατφόρμας myDATA. Τα έσοδα και τα έξοδα που δεν διαβιβάζονται ηλεκτρονικά δεν θα αναγνωρίζονται φορολογικά.
• Διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS: Από τον Μάρτιο του 2024, οι ταμειακές μηχανές πρέπει να διασυνδεθούν με τα POS, ενώ επεκτείνεται η υποχρέωση χρήσης POS σε περισσότερους επαγγελματικούς κλάδους.
• Πληρωμές μέσω IRIS: Από την 1η Ιανουαρίου 2024, όλοι οι ελεύθεροι επαγγελματίες πρέπει να έχουν συνδέσει τον επαγγελματικό τους λογαριασμό με το σύστημα άμεσων πληρωμών IRIS για να δέχονται πληρωμές από φυσικά πρόσωπα.

Φορολογικές Ρυθμίσεις και Κίνητρα

• Μείωση τέλους επιτηδεύματος: Από το 2024, το τέλος επιτηδεύματος μειώνεται κατά 50%, από 650 ευρώ σε 325 ευρώ για όλους τους επαγγελματίες. Για κάθε επιπλέον υποκατάστημα, το τέλος μειώνεται στα 300 ευρώ από 600 ευρώ.
• Αυξημένο αφορολόγητο για οικογένειες: Αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ το αφορολόγητο για μισθωτούς, συνταξιούχους και κατά κύριο επάγγελμα αγρότες με παιδιά, προσφέροντας ετήσια ελάφρυνση από 90 έως 220 ευρώ ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών.

Ειδικά Θέματα για Βραχυχρόνιες Μισθώσεις

• Φορολογικά κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις: Οι ιδιοκτήτες που μετατρέπουν ακίνητα από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος για τα ενοίκια που θα εισπράξουν για 36 μήνες, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
• Επιβολή ΦΠΑ και τέλους επιτηδεύματος: Φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν τρία ή περισσότερα ακίνητα σε βραχυχρόνια μίσθωση υποχρεούνται σε καταβολή ΦΠΑ και τέλους επιτηδεύματος, καθώς και σε τήρηση βιβλίων και έκδοση φορολογικών στοιχείων.

Ας δούμε και κάποιες πιο εξιδικευμένες αλλαγές.

Έχουμε νέο Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας σύμφωνα με το Νόμο 5104/2024 (ΦΕΚ Α’58/19-4-2024) – Αντικατάσταση του Νόμου 4174/2013)

Τι αλλάζει λοιπόν στη Φορολογία και το Ηλεκτρονικό Εμπόριο;

Τι θα πρέπει να να γνωρίζουν επιχειρήσεις και καταναλωτές;

Το φορολογικό περιβάλλον στην Ελλάδα εκσυγχρονίζεται, με δύο σημαντικές αλλαγές που αφορούν τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τους καταναλωτές, ιδιαίτερα στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου (e-commerce) και της εισαγωγής προϊόντων από το εξωτερικό.

Ο Νόμος 5104/2024 (ΦΕΚ Α’ 58/19-4-2024) φέρνει τον νέο Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, αντικαθιστώντας τον παλαιότερο Νόμο 4174/2013. Στόχος είναι η απλοποίηση, διαφάνεια και ψηφιοποίηση των σχέσεων φορολογούμενων και φορολογικής διοίκησης.

Ποιες είναι οι κύριες αλλαγές;

• Εισαγωγή αυτοματοποιημένων ελέγχων και ψηφιακών διαδικασιών.
• Απλοποιημένες ρυθμίσεις για πρόστιμα και ενστάσεις.
• Περισσότερη διαφάνεια στις συναλλαγές με την ΑΑΔΕ.
• Ενίσχυση των ψηφιακών εργαλείων, όπως το myDATA.

Όσον αφορά το ΦΠΑ και το ηλεκτρονικό εμπόριο (e-commerce);

Κατάργηση απαλλαγής για εισαγωγές έως 22€

• Όλες οι εισαγωγές αγαθών από τρίτες χώρες (εκτός Ε.Ε.) υπόκεινται πλέον σε ΦΠΑ, ανεξαρτήτως αξίας.
• Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και ένα προϊόν των 5€ από Κίνα ή ΗΠΑ, θα επιβαρυνθεί με ΦΠΑ στην Ελλάδα.

Επιπλέον, έχουμε νέα καθεστώτα ΦΠΑ για αγορές έως 150€. Ποια είναι αυτά;

1. IOSS (Import One Stop Shop)

• Προαιρετικό καθεστώς για e-shops.
• Ο ΦΠΑ πληρώνεται απευθείας στον πωλητή, κατά την αγορά.
• Ο πωλητής τον αποδίδει μέσω της ενιαίας θυρίδας OSS στην Ε.Ε.

Ιδανικό για μεγάλες on-line πλατφόρμες όπως Amazon, AliExpress, κ.λ.π.

2. Ειδικές ρυθμίσεις (Special Arrangements)

• Ισχύει όταν δεν χρησιμοποιείται το IOSS.
• Ο παραλήπτης πληρώνει τον ΦΠΑ κατά την παραλαβή του δέματος.
• Η απόδοση γίνεται από την εταιρεία ταχυμεταφοράς ή ταχυδρομείου (π.χ. ΕΛΤΑ) στις τελωνειακές αρχές.

Ποιοι επηρεάζονται;

Αρχικά, οι Επιχειρήσεις:

• Οφείλουν να κατανοήσουν το νέο καθεστώς ΦΠΑ στις εισαγωγές.
• Πρέπει να αποφασίσουν αν θα ενταχθούν στο IOSS ή θα συνεχίσουν με ειδικές ρυθμίσεις.
• Ο νέος Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας προβλέπει ψηφιακές υποχρεώσεις, τεκμηρίωση συναλλαγών και πειθαρχία στην τήρηση προθεσμιών.

Αλλά και οι Καταναλωτές:

• Πλέον δεν υπάρχει “δωρεάν” παραλαβή μικροπαραγγελιών κάτω των 22€.
• Είναι σημαντικό να γνωρίζουν αν έχουν πληρώσει ΦΠΑ κατά την αγορά ή θα τον πληρώσουν στην παραλαβή.

Οι αλλαγές στο φορολογικό σύστημα και στο καθεστώς ΦΠΑ στις on-line αγορές στοχεύουν στον εκσυγχρονισμό, τη διαφάνεια και την ισονομία μεταξύ ελληνικών και ξένων επιχειρήσεων. Οι καταναλωτές πρέπει να είναι προσεκτικοί στις ηλεκτρονικές αγορές τους, ενώ οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν γρήγορα στα νέα δεδομένα.

Τι άλλο επίσης έχουμε;

Νέο Κώδικα ΦΠΑ – Νόμος 5144/2024 (ΦΕΚ Α’162/11-10-2024) – Αντικατάσταση του Νόμου 2859/2000 ( ΦΕΚ Α’248/7-11-2000)

Κώδικας ΦΠΑ – Τι πρέπει να γνωρίζουν οι επιχειρήσεις;

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του νέου Κώδικα αφορά τις απαλλαγές ΦΠΑ σε εκδιδόμενα ή ληφθέντα τιμολόγια. Πιο συγκεκριμένα:

Αναγραφή σωστών άρθρων απαλλαγής ΦΠΑ

• Οι επιχειρήσεις που τιμολογούν με απαλλαγή ΦΠΑ ή λαμβάνουν τέτοια τιμολόγια (π.χ. εξαγωγές, ενδοκοινοτικές συναλλαγές, απαλλασσόμενες υπηρεσίες) υποχρεούνται να αναγράφουν τα σωστά άρθρα του νέου Κώδικα ΦΠΑ.
• Οποιαδήποτε αναφορά στα παλιά άρθρα του Ν. 2859/2000 δεν είναι πλέον έγκυρη.

Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για την αποφυγή λαθών σε ελέγχους, αποδοχή δαπανών και εκπτώσεις φόρου.

Πίνακας αντιστοίχισης παλαιών και νέων άρθρων

Για να διευκολύνει τη μετάβαση, στο τέλος του ΦΕΚ δημοσίευσης του Νόμου 5144/2024, υπάρχει αναλυτικός πίνακας αντιστοίχισης μεταξύ των άρθρων του παλιού και του νέου Κώδικα ΦΠΑ.

Αυτός ο πίνακας είναι πολύ χρήσιμος για:

• Λογιστές και φοροτεχνικούς.
• Επιχειρήσεις που εκδίδουν ή λαμβάνουν τιμολόγια με απαλλαγές.
• Τεχνική προσαρμογή λογισμικού τιμολόγησης & ERP.

Πρακτικά βήματα για τις επιχειρήσεις

1. Ενημέρωση λογιστηρίου ή εξωτερικού λογιστή για την αλλαγή.
2. Ενημέρωση λογισμικών τιμολόγησης ώστε να εμφανίζουν τους σωστούς νέους αριθμούς άρθρων.
3. Ανασκόπηση των περιπτώσεων απαλλαγής που εφαρμόζει η επιχείρηση.
4. Χρήση του πίνακα αντιστοίχισης για κάθε παραστατικό που περιλαμβάνει απαλλαγή ΦΠΑ.

Γιατί είναι σημαντική η σωστή εφαρμογή;

Η εσφαλμένη αναγραφή άρθρου απαλλαγής:

• Μπορεί να οδηγήσει σε απόρριψη της δαπάνης από τη φορολογική διοίκηση.
• Μπορεί να προκαλέσει πρόστιμα ή διορθώσεις κατά τη διάρκεια ελέγχου.
• Ενδέχεται να επηρεάσει την εκκαθάριση ΦΠΑ σε σημαντικό βαθμό.

Τσιρίκου Ευαγγελία
Λογίστρια – Φοροτεχνικός Β’ Τάξης